سابسیژن چیست؟ سابسیژن روشی کم‌تهاجمی برای درمان جای جوش فرورفته است که در آن پزشک با یک سوزن یا کانولای باریک، رشته‌های فیبری زیر جای جوش را جدا می‌کند تا پوست دوباره بالا بیاید. سابسیژن صورت بیشتر برای جای جوش‌های پهن و موج‌دار به کار می‌رود و معمولاً با بی‌حسی موضعی و بدون برش انجام می‌شود.

در این مقاله توضیح می‌دهیم سابسیژن برای چه کسانی مناسب است، چطور انجام می‌شود، چند جلسه لازم دارد، چه نتیجه‌ای از آن انتظار می‌رود و چه تفاوتی با لیزر و میکرونیدلینگ دارد.

سابسیژن چیست؟

سابسیژن یعنی آزاد کردن پوست از رشته‌هایی که آن را به سمت پایین می‌کشند. سابسیژن به انگلیسی Subcision نامیده می‌شود و این نام از ترکیب دو کلمه به معنای «زیر» و «برش» آمده است؛ یعنی برشی که زیر سطح پوست انجام می‌شود، نه روی آن.

بعد از جوش‌های عمیق و التهابی، بدن هنگام ترمیم گاهی رشته‌های فیبری سفتی می‌سازد که پوست را به لایه‌های زیرین می‌چسبانند. علت فرورفتگی جای جوش در بسیاری از موارد همین رشته‌ها هستند؛ آن‌ها مثل طناب‌هایی کوتاه، سطح پوست را پایین نگه می‌دارند.

در سابسیژن پوست، پزشک این رشته‌ها را زیر پوست جدا می‌کند. با آزاد شدن پوست، فرورفتگی کمتر می‌شود. علاوه بر این، آسیب کنترل‌شده‌ای که زیر پوست ایجاد می‌شود، روند ترمیم و تولید کلاژن تازه را فعال می‌کند و این کلاژن به پر شدن تدریجی ناحیه کمک می‌کند. این روش اولین بار در سال ۱۹۹۵ در مقاله‌ای از اورنتریش و اورنتریش در مجله Dermatologic Surgery معرفی شد و از آن زمان یکی از روش‌های پایه درمان جای جوش فرورفته است. سابسیژن پوست صورت امروز هم به‌تنهایی و هم در ترکیب با روش‌های دیگر انجام می‌شود.

 

سابسیژن برای کدام نوع جای جوش مناسب است؟

سابسیژن برای جای جوش بیشترین اثر را روی جای جوش‌های غلتان یا موج‌دار (Rolling) دارد. این جای جوش‌ها پهن‌اند، لبه شیب‌دار دارند و وقتی پوست را با انگشت بکشید، کم‌عمق‌تر می‌شوند؛ نشانه‌ای از اینکه رشته‌های زیر پوست در فرورفتگی آن‌ها نقش دارند.

التهاب عمیق جوش و آسیب کلاژن در لایه‌های زیرین، علت ایجاد اسکار آکنه است و شکل نهایی اسکار به عمق و شدت همین التهاب بستگی دارد. سابسیژن برای جای جوش در اسکارهایی که رشته فیبری دارند منطقی‌ترین انتخاب است.

در جای جوش‌های عمیق و باریک (Icepick) که شبیه سوراخ‌های کوچک‌اند، سابسیژن به‌تنهایی کارایی محدودی دارد، چون مشکل اصلی آن‌ها کانال عمیق است و نه کشیده شدن پوست. جای جوش‌های جعبه‌ای (Boxcar) هم بسته به عمق و وجود رشته‌های زیر پوست، گاهی به سابسیژن جواب نسبی می‌دهند. به همین دلیل درمان جای جوش با سابسیژن معمولاً بعد از معاینه دقیق و تشخیص نوع اسکار پیشنهاد می‌شود. بیشتر افراد ترکیبی از چند نوع جای جوش دارند و سابسیژن صورت برای جای جوش فقط بخشی از برنامه درمان آن‌هاست.

سابسیژن چگونه انجام میشود؟

سابسیژن در چند مرحله ساده و معمولاً در یک جلسه سرپایی انجام می‌شود. پاسخ اینکه سابسیژن چگونه انجام میشود را می‌توان در این مراحل خلاصه کرد:

  • علامت‌گذاری: پزشک جای جوش‌های هدف را زیر نور مناسب مشخص و علامت‌گذاری می‌کند.
  • بی‌حسی: ناحیه با کرم بی‌حسی یا تزریق بی‌حس‌کننده موضعی بی‌حس می‌شود.
  • ورود ابزار: سوزن یا کانولای باریک از یک نقطه کوچک وارد لایه زیر پوست می‌شود.
  • جدا کردن رشته‌ها: پزشک ابزار را به شکل بادبزنی زیر جای جوش حرکت می‌دهد تا رشته‌های فیبری جدا شوند.
  • فشار و پانسمان: در پایان، ناحیه برای کاهش خونریزی و کبودی تحت فشار قرار می‌گیرد.

مدت زمان عمل سابسیژن صورت به تعداد و وسعت جای جوش‌ها بستگی دارد و معمولاً کمتر از یک ساعت طول می‌کشد. روش سابسیژن صورت بدون بخیه است و فرد بعد از جلسه به خانه برمی‌گردد. اگر فیلم سابسیژن جای جوش را دیده باشید، آنچه در آن دیده می‌شود همین حرکت رفت‌وبرگشتی ابزار زیر پوست است.

انواع سابسیژن: سوزن یا کانولا

انواع سابسیژن بیشتر بر اساس ابزاری که به کار می‌رود از هم جدا می‌شوند: سوزن نوک‌تیز یا کانولای نوک‌گرد. هر دو روش سابسیژن برای جای جوش به یک هدف می‌رسند، اما تفاوت‌هایی دارند.

سوزن نوک‌تیز رشته‌های سفت را راحت‌تر می‌بُرد و برای اسکارهای مقاوم مناسب است، اما احتمال کبودی بیشتری دارد. سابسیژن با کانولا به دلیل نوک گرد آن، رگ‌ها را کمتر آسیب می‌زند و معمولاً کبودی و تورم کمتری به جا می‌گذارد. انتخاب سوزن کانولا برای سابسیژن یا سوزن معمولی را پزشک بر اساس نوع اسکار و ناحیه درمان انجام می‌دهد.

آیا سابسیژن درد دارد؟

سابسیژن با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود، بنابراین درد سابسیژن در حین کار معمولاً کم است و بیشتر به شکل فشار یا کشش حس می‌شود. تزریق اولیه داروی بی‌حسی ممکن است برای چند ثانیه سوزش داشته باشد.

بعد از رفع بی‌حسی، ناحیه برای چند روز حساس و کوفته است. پاسخ اینکه آیا سابسیژن درد دارد برای بیشتر افراد این است که ناراحتی بعد از سابسیژن صورت قابل تحمل است و با مراقبت‌های ساده کمتر می‌شود.

چند جلسه سابسیژن لازم است؟

تعداد جلسات سابسیژن برای همه یکسان نیست و به عمق، تعداد و نوع جای جوش‌ها بستگی دارد. برخی افراد با یک جلسه بهبود قابل توجهی می‌بینند و برخی به چند جلسه نیاز دارند. در اسکارهای عمیق‌تر یا رشته‌های فیبری سفت، معمولاً بیش از یک جلسه لازم است، چون ممکن است بخشی از رشته‌ها دوباره به هم بچسبند. فاصله جلسات چند هفته است تا پوست فرصت ترمیم و کلاژن‌سازی داشته باشد. اینکه سابسیژن چند جلسه است را پزشک بعد از دیدن نتیجه جلسه اول دقیق‌تر تعیین می‌کند.

نتیجه سابسیژن

نتیجه سابسیژن تدریجی است و معمولاً بعد از فروکش کردن تورم و در طول چند ماه کامل‌تر می‌شود، چون کلاژن تازه به زمان نیاز دارد. تأثیر سابسیژن بر جای جوش در اسکارهای غلتان بیشتر از سایر انواع است.

سابسیژن چند درصد جواب میده؟

برای اینکه سابسیژن چند درصد جواب میده عدد ثابتی وجود ندارد. مطالعات انجام‌شده بهبود متوسط تا قابل توجهی را در بیشتر افراد گزارش کرده‌اند، اما میزان آن به نوع اسکار، تعداد جلسات و ترکیب با روش‌های دیگر بستگی دارد و بهبود صددرصدی نادر است.

از مهم‌ترین فواید سابسیژن این است که مشکل را از ریشه، یعنی زیر پوست، هدف می‌گیرد و دوره نقاهت کوتاهی دارد. مزایای سابسیژن دیگر هم این‌هاست: بدون برش و بخیه است، برای انواع پوست قابل انجام است و به‌خوبی با روش‌های دیگر ترکیب می‌شود.

آیا سابسیژن دائمی است یا برگشت دارد؟

جدا شدن رشته‌های فیبری در سابسیژن معمولاً پایدار است و بخش اصلی نتیجه باقی می‌ماند. با این حال، ممکن است برخی رشته‌ها در هفته‌های اول دوباره به هم بچسبند و بخشی از فرورفتگی برگردد.

به همین دلیل گاهی جلسه تکمیلی لازم می‌شود. پاسخ اینکه آیا سابسیژن دائمی است این است که نتیجه آن ماندگار است، اما پیری طبیعی پوست در سال‌های بعد می‌تواند ظاهر اسکارها را کمی تغییر دهد.

عکس قبل و بعد سابسیژن فقط وقتی معیار درستی است که تصویر واقعی، در نور یکسان و با رضایت بیمار تهیه شده باشد. عکس صورت بعد از سابسیژن در روزهای اول به دلیل تورم، تصویر واقعی نتیجه را نشان نمی‌دهد.

سابسیژن بهتر است یا لیزر یا میکرونیدلینگ؟

سابسیژن، لیزر و میکرونیدلینگ رقیب هم نیستند و هر کدام لایه متفاوتی از جای جوش را هدف می‌گیرند. سابسیژن زیر پوست کار می‌کند و لیزر و میکرونیدلینگ روی سطح و لایه‌های بالایی پوست.

در پاسخ به اینکه سابسیژن بهتر است یا لیزر، باید گفت سابسیژن رشته‌هایی را جدا می‌کند که لیزر به آن‌ها نمی‌رسد، و لیزر جای جوش بافت سطحی و لبه‌های اسکار را صاف‌تر می‌کند که سابسیژن روی آن اثر کمی دارد.

فرق سابسیژن با میکرونیدلینگ هم در همین عمق است. میکرونیدلینگ با سوزن‌های ریز، سوراخ‌های کوچکی در سطح پوست ایجاد می‌کند و کلاژن‌سازی سطحی را تحریک می‌کند، اما رشته‌های زیر اسکار را جدا نمی‌کند. پس انتخاب بین سابسیژن یا میکرونیدلینگ به نوع اسکار بستگی دارد و در بسیاری از افراد، این روش‌ها مکمل هم‌اند.

ترکیب سابسیژن با روش‌های دیگر

در بیشتر برنامه‌های درمان جای جوش، سابسیژن با یک یا چند روش دیگر ترکیب می‌شود تا هم لایه زیرین و هم سطح پوست درمان شود.

سابسیژن و لیزر (از جمله CO2)

ترکیب سابسیژن و لیزر یکی از رایج‌ترین برنامه‌های درمان جای جوش است. سابسیژن و لیزر CO2 فرکشنال معمولاً در جلسات جداگانه انجام می‌شوند؛ ابتدا سابسیژن فرورفتگی را آزاد می‌کند و بعد لیزر سطح پوست را یکدست‌تر می‌کند. اصطلاح «لیزر سابسیژن» هم گاهی برای همین برنامه ترکیبی به کار می‌رود.

سابسیژن و میکرونیدلینگ یا مزونیدلینگ

سابسیژن و میکرونیدلینگ هم ترکیب رایجی است. سابسیژن میکرونیدلینگ یعنی برنامه‌ای که در آن ابتدا رشته‌ها جدا می‌شوند و در جلسات بعد میکرونیدلینگ کلاژن‌سازی سطحی را تقویت می‌کند. سابسیژن و مزونیدلینگ هم مشابه همین است، با این تفاوت که در مزونیدلینگ همراه سوزن‌زنی، مواد تقویتی هم به پوست رسانده می‌شود.

سابسیژن و تزریق ژل یا چربی

سابسیژن و تزریق ژل یا سابسیژن و تزریق چربی برای جلوگیری از چسبیدن دوباره رشته‌ها و پر کردن فوری فرورفتگی به کار می‌رود. ماده تزریق‌شده در فضایی که سابسیژن ایجاد کرده قرار می‌گیرد و مثل یک فاصله‌دهنده عمل می‌کند.

در برخی افراد هم برای بهبود کیفیت کلی پوست، تزریق مزوژل در برنامه درمان قرار می‌گیرد. هزینه تزریق مزوژل به حجم ماده و ناحیه درمان بستگی دارد.

آر اف سابسیژن و سابسیژن با اندولیفت

آر اف سابسیژن به روش‌هایی گفته می‌شود که در آن‌ها همراه جدا کردن رشته‌ها، انرژی رادیوفرکانسی هم به لایه زیر پوست می‌رسد تا گرما کلاژن‌سازی را بیشتر تحریک کند. در پاسخ به اینکه آر اف سابسیژن چیست، می‌توان گفت نسخه‌ای از سابسیژن است که انرژی حرارتی هم به آن اضافه شده است.

سابسیژن با اندولیفت هم روشی است که در آن فیبر بسیار نازک لیزر زیر پوست وارد می‌شود. سابسیژن اندولیفت هم رشته‌ها را آزاد می‌کند و هم با گرمای لیزر به سفت شدن پوست کمک می‌کند. شواهد این روش‌های جدیدتر هنوز کمتر از سابسیژن معمولی است.

سابسیژن برای خط خنده، خط اخم، پیشانی، بینی، غبغب و سلولیت

سابسیژن فقط مخصوص جای جوش نیست و برای برخی چین‌ها و فرورفتگی‌های دیگر هم به کار می‌رود. سابسیژن خط خنده، سابسیژن خط اخم و سابسیژن پیشانی برای چین‌های عمیقی انجام می‌شود که پوست در آن‌ها به لایه زیرین چسبیده است و معمولاً با تزریق ژل همراه است. سابسیژن بینی برای فرورفتگی‌ها یا چسبندگی‌های کوچک پوست بینی، مثلاً بعد از جراحی یا آسیب، به کار می‌رود. در پاسخ به اینکه سابسیژن بینی چیست، می‌توان گفت همان اصل جدا کردن چسبندگی زیر پوست است، اما در ناحیه‌ای ظریف‌تر. سابسیژن غبغب هم گاهی برای صاف کردن فرورفتگی‌های این ناحیه انجام می‌شود.

سابسیژن سلولیت روشی جداست که با ابزار و هدف متفاوتی روی ران و باسن انجام می‌شود تا رشته‌هایی که پوست را فرورفته نشان می‌دهند جدا شوند. سابسیژن برای منافذ باز پوست هم روش اصلی نیست؛ منافذ باز مشکلی سطحی است و لیزر منافذ پوست برای آن کاربرد بیشتری دارد.

چه کسانی نباید سابسیژن انجام دهند؟

سابسیژن برای همه مناسب نیست و در برخی شرایط باید به تعویق بیفتد یا انجام نشود:

  • جوش فعال، عفونت یا التهاب پوستی در ناحیه درمان
  • مشکلات انعقاد خون یا مصرف داروهای رقیق‌کننده خون بدون هماهنگی با پزشک
  • سابقه کلوئید یا ترمیم نامناسب زخم
  • انتظار رفع کامل و بی‌نقص جای جوش

سابسیژن در بارداری

سابسیژن در بارداری معمولاً انجام نمی‌شود و به بعد از بارداری و شیردهی موکول می‌شود. جای جوش مشکلی فوری نیست و صبر کردن خطری ندارد، در حالی که داروهای بی‌حسی و هر استرس اضافه در این دوران بهتر است محدود باشد.

سابسیژن در خانه

سابسیژن در خانه خطرناک است و به هیچ عنوان نباید انجام شود. این روش نیاز به شناخت دقیق آناتومی، استریل بودن کامل و ابزار مخصوص دارد. انجام آن بدون آموزش می‌تواند به عفونت، آسیب رگ و عصب و اسکار بدتر منجر شود.

عوارض و مراقبت بعد از سابسیژن

ورم و کبودی شایع‌ترین عوارض بعد از سابسیژن‌اند و معمولاً موقتی‌اند و طی یک تا دو هفته برطرف می‌شوند. حساسیت پوست و گاهی برآمدگی‌های کوچک زیر پوست هم ممکن است برای مدتی باقی بماند. نحوه شستن صورت، دوره نقاهت و نکاتی که به حفظ نتیجه کمک می‌کند، موضوع مراقبت‌های بعد از سابسیژن است که در مطلبی جداگانه به تفصیل به آن پرداخته شده است.

نظرات درباره سابسیژن

نظرات قابل اعتماد درباره سابسیژن از مطالعات پزشکی و تجربه متخصصان پوست می‌آید. بیش از دو دهه استفاده از این روش نشان داده که سابسیژن یکی از مؤثرترین راه‌ها برای جای جوش‌های غلتان است، به شرطی که برای فرد مناسب و به‌درستی انجام شود.

بسیاری از سوالات در مورد سابسیژن که در پرسش و پاسخ سابسیژن دیده می‌شود، به همین نکته برمی‌گردد که آیا سابسیژن خوبه یا نه. پاسخ پزشکان این است که سابسیژن برای نوع درستی از اسکار عالی است، اما برای همه جای جوش‌ها راه‌حل کامل نیست. نظرات مردم درباره سابسیژن هم معمولاً به همین تفاوت برمی‌گردد؛ کسی که اسکار غلتان داشته نتیجه بهتری دیده و کسی که اسکار باریک و عمیق داشته، کمتر.

 

ارزیابی جای جوش پیش از سابسیژن

پیش از سابسیژن، مهم‌ترین قدم ارزیابی دقیق نوع جای جوش‌هاست. پزشک با معاینه در نورهای مختلف و کشیدن پوست، مشخص می‌کند کدام اسکارها رشته فیبری دارند و برای کدام‌ها روش‌های دیگر مناسب‌ترند. در همین معاینه، مشکلات همراه هم بررسی می‌شوند. بسیاری از افرادی که جای جوش دارند، لک یا کک‌مک هم دارند و برنامه درمان باید هر دو را در نظر بگیرد؛ هزینه لیزر کک و مک صورت هم در این حالت جداگانه برآورد می‌شود.

اگر جای جوش فرورفته دارید و می‌خواهید بدانید سابسیژن برای شما مناسب است یا نه، متخصصین مرکز زیبایی الف می‌توانند با ارزیابی جای جوش، برنامه درمانی متناسب با نوع اسکار و پوست شما پیشنهاد کنند.

اطلاعات این مقاله درباره سابسیژن با بازبینی علمی متخصصین مرکز زیبایی الف و بر پایه منابع پزشکی معتبر تنظیم شده است. این مطلب جایگزین مشاوره پزشک نیست.