علت جوش دور لب برخلاف سایر نقاط صورت، فقط چربی ساده پوست نیست؛ بلکه بیشتر اوقات واکنشی مستقیم به نوسانات هورمونی، اصلاح، خمیردندان نامناسب یا آلودگی‌های روزمره است. این ناحیه مدام با غذا، لوازم آرایشی و دست در تماس است و از طرفی به‌شدت تحت‌تأثیر نوسانات هورمونی قرار دارد؛ به همین دلیل نمی‌توان با یک کرم ضدجوش ساده یا چند بار شست‌وشو انتظار داشته باشید که این مشکل برای همیشه برطرف شود.

شما باید در ابتدا تشخیص دهید که این دانه‌ها جوش یا نشانه‌ای از حساسیت، تبخال یا بیماری پوستی دیگری مانند درماتیت پریورال هستند و سپس با روش‌های خانگی و کلینیکی برای درمان آن‌ها اقدام کنید. در این مطلب، بررسی می‌کنیم که جوش چرکی روی لب نشانه چیست و راه‌های درمان آن را نیز آموزش می‌دهیم.

جوش دور لب یا تبخال؛ در ابتدا نوع جوش خود را تشخیص دهید

بسیاری از دانه‌های قرمز و التهابی که دور دهان می‌بینید، آکنه‌های معمولی نیستند. برای اینکه درمان درستی را انتخاب کنید، اول باید بدانید با چه عارضه‌ای روبه‌رو هستید؛ برای مثال، بسیاری از این برجستگی‌های سفت، قرمز و دردناکی که سر سفید یا چرک ندارند، در واقع نوعی آکنه التهابی به نام جوش پاپول هستند. در ادامه تفاوت جوش و سایر موارد مشابه را بررسی می‌کنیم.

نوع عارضه شکل ظاهری و علائم محل دقیق بروز علت و محرک‌ها
جوش معمولی (آکنه) برجستگی‌های قرمز، سرسفید، سرسیاه یا کیستیک همراه با درد موضعی پوست اطراف لب‌ها و روی چانه چربی اضافی، باکتری، لوازم آرایشی چرب و تغییرات هورمونی
درماتیت پریورال دانه‌های ریز، قرمز و پوسته‌پوسته همراه با احساس سوزش و خارش شدید پوست دور دهان و چین‌های اطراف بینی کرم‌های کورتونی، خمیردندان‌های فلورایددار و شوینده‌های قوی
تبخال (HSV) تاول‌های آب‌دار، بسیار دردناک و گروهی با سوزش قبل از تاول‌زدن دقیقاً روی خط لب و بخش گوشتی لب ویروس هرپس، استرس شدید و افت موقت سیستم ایمنی
آفت دهان زخم‌های گرد، سفید یا زرد با حاشیه قرمز و سوزش هنگام غذا خوردن فقط داخل حفره دهان (لثه و داخل لب) آسیب فیزیکی، استرس و کمبود ویتامین‌های گروه B و آهن

روش درمان هر یک از این مشکلات پوستی متفاوت است؛ برای مثال استفاده از کرم‌های لایه‌بردار برای از بین بردن جوش، برای مشکلی مانند درماتیت تاثیر معکوس دارد و باعث شدیدتر شدن آن‌ می‌شود؛ بنابراین مهم است که در ابتدا با تشخیص درست، نوع روش درمان مناسب را انتخاب کنید.

انواع جوش روی لب؛ جوش روی لب پایین و بالا نشانه چیست؟

جوش‌هایی که روی خود لب یا درست روی خط لب ظاهر می‌شوند، معمولاً در یکی از این دسته‌ها قرار می‌گیرند:

  • جوش سرسفید روی خط لب: منفذ بسته‌شده با چربی که اغلب با بالم لب، رژ و لوازم آرایش چرب ایجاد می‌شود.
  • جوش قرمز و سفت بدون سر: آکنه التهابی که ممکن است چند روز دردناک باشد.
  • تاول‌های گروهی و آب‌دار: معمولاً تبخال است و روی لب پایین یا بالا دیده می‌شود.
  • دانه‌های ریز زیر و پشت لب با سوزش: اغلب درماتیت پریورال یا واکنش به خمیردندان.
  • جوش چرکی بزرگ: ممکن است حاصل التهاب فولیکول مو بعد از اصلاح یا دستکاری جوش باشد.
علت جوش دور لب و چانه

جوش روی لب پایین در بسیاری از افراد با تماس مکرر دست، غذا یا گوشی، و در برخی خانم‌ها با نوسانات هورمونی قبل از قاعدگی همراه است. اگر جوش روی لب به‌صورت تاول‌های گروهی و مکرر برمی‌گردد، یا زخمی دارید که بعد از چند هفته بهبود پیدا نمی‌کند، حتماً توسط پزشک بررسی شود.

علت جوش دور لب؛ ۱۰ عامل محرک و پنهان در پوست اطراف دهان

عوامل فیزیولوژیک درونی مانند هورمون‌ها و تماس مداوم با محرک‌های خارجی مانند محصولات آرایشی از مهم‌ترین عوامل ایجاد جوش در ناحیه اطراف دهان هستند. در ادامه به بررسی دقیق این محرک‌ها می‌پردازیم.

  1. شیو کردن نواحی دور لب؛ علت جوش دور لب و چانه

استفاده از ژیلت‌های آلوده یا کند، بند انداختن و وکس، سد دفاعی پوست را ضعیف کرده و باکتری‌ها را به عمق فولیکول‌های باز شده انتقال می‌دهد. در نتیجه، جوش‌های سر سفید ریز در این ناحیه ایجاد می‌شوند که به آن فولیکولیت نیز می‌گویند.

پزشکان توصیه می‌کنند که برای حل این مشکل، روش‌های اصلاح تهاجمی را کنار گذاشته و از لیزر موهای زائد استفاده کنید تا ریشه مو بدون تحریک پوست از بین برود.

  1. استفاده از تلفن همراه آلوده؛ دلیل ایجاد جوش کنار لب

برخورد تلفن همراه به قسمت‌های متفاوت پوست، باعث انتقال آلودگی و ایجاد جوش لب می‌شود. برای جلوگیری از بروز جوش و آکنه به‌علت استفاده از تلفن همراه، شما باید موبایل خود را چند بار در طول روز با استفاده از پنبه آغشته شده به الکل، ضد‌عفونی کنید و هنگام استفاده، آن را به‌صورت خود نچسبانید.

  1. جوش دور لب نشانه چیست؟ استفاده از لوازم آرایش بی‌کیفیت

برخلاف تصور بسیاری از افراد، آکنه فقط مخصوص دوران نوجوانی نیست. استفاده از محصولات آرایشی سنگین و چرب یکی از موارد اصلی علت جوش زدن صورت در سن ۳۵ سالگی و بزرگسالی است که باعث مسدود شدن منافذ و التهاب پوست می‌شود‌. بالم لب‌ها، رژلب‌ها و کرم‌پودرهای حاوی روغن‌های سنگین، مواد نفتی مانند وازلین سنگین، لانولین، پروپیلن گلیکول و دیمتیکون، منافذ بسیار ریز اطراف لب را مسدود کرده و محیطی بدون اکسیژن را برای رشد سریع باکتری‌های آکنه ایجاد می‌کنند.

برای جلوگیری از این عارضه لوازم آرایشی را با استفاده از براش یا پدهای مخصوص روی صورت پخش کرده و همچنین محصولاتی را انتخاب کنید که روی آن‌ها عبارت غیر جوش‌زا نوشته شده باشد.

  1. درماتیت پریورال، یکی از انواع علت جوش پشت لب در زنان

درماتیت پریورال یک التهاب مزمن و شایع پوست اطراف دهان است که بیشتر در خانم‌ها دیده می‌شود. این بیماری با بروز جوش‌های کوچک قرمز یا برآمده شبیه آکنه در ناحیه اطراف دهان، گاهی اطراف بینی و حتی اطراف چشم‌ها همراه است. برخلاف جوش‌های ساده و معمولی، این ضایعات معمولا دردناک یا همراه با خارش و سوزش هستند.

اختلالات هورمونی؛ علت جوش دور لب و چانه

یکی از عوامل اصلی در علت جوش اطراف بینی و لب، همین درماتیت پریورال است که ممکن است در نتیجه مصرف بیش‌ازحد کرم‌های استروئیدی موضعی، خمیردندان‌های حاوی فلوراید یا استفاده از لوازم آرایشی تحریک‌کننده ایجاد شود. اگرچه ظاهر آن شبیه جوش است؛ اما درمان آن با آنتی‌بیوتیک‌های موضعی یا خوراکی و قطع مصرف مواد تحریک‌کننده انجام می‌شود.

  1. نوسانات هورمونی؛ علت جوش اطراف بینی و لب

تداخلات هورمونی در زمان بلوغ، بارداری، یائسگی و قاعدگی و وجود برخی از بیماری‌ها مانند سندروم پلی‌کیستیک، دلیل جوش دور لب به شمار می‌روند. این جوش‌ها برخلاف آکنه‌های معمولی، سطحی و سرسفید نیستند؛ بلکه جوش‌های کیستیک، عمیق، سفت و بسیار دردناکی هستند که زیر پوست باقی می‌مانند.

برای درمان این نوع آکنه، در کنار مراقبت‌های پوستی باید به پزشک مراجعه کنید و بررسی‌های پزشکی شامل آزمایش خون، سونوگرافی و در صورت نیاز، مصرف داروهای تنظیم‌کننده هورمون مانند اسپیرونولاکتون را انجام دهید.

کبد نیز در ایجاد جوش دور لب نقش دارد. در واقع ارتباط جوش هورمونی و کبدی به این شکل است که کبد وظیفه تنظیم هورمون‌ها و دفع سموم را دارد؛ اگر کبد این کار را به‌درستی انجام ندهد، چربی پوست غلیظ و سمی شده و به‌صورت جوش‌های دردناک و زیرپوستی بروز پیدا می‌کند. برای درمان قطعی این جوش‌ها، علاوه بر ظاهر پوست، باید به فکر سلامت کبد و پاکسازی بدن نیز باشید.

  1. جوش روی لب نشانه چیست؟ استفاده از برخی آلات موسیقی

استفاده از آلات موسیقی مانند فلوت، نی، ترومپت یا ساکسیفون که روی چانه قرار می‌گیرند یا اطراف دهان را لمس می‌کنند، باعث ایجاد جوش لب می‌شوند. این ساز‌ها منافذ پوست این نواحی را مسدود می‌کنند و در طولانی‌مدت باعث بروز جوش و آکنه خواهند شد.

برای درمان جوش دور لب و چانه ناشی از ابزار موسیقی، از کرم‌های ضد‌جوش استفاده کنید و برای جلوگیری از این عارضه، همیشه ابزار را قبل از استفاده با الکل ضد‌عفونی کنید.

  1. علت جوش پشت لب چیست؟ اختلالات PH پوست

وقتی بدن بیش‌از حد اسیدی باشد، از طریق پوست خود را نشان می‌دهد. پوست صورت شما دارای یک لایه محافظ نامرئی و اسیدی به نام اسید منتل با pH استاندارد ۵.۵ دارد که به‌عنوان نگهبانی در برابر نفوذ باکتری‌ها عمل می‌کند. استفاده از شوینده‌ها و صابون‌های قلیایی قوی، شستشوی بیش از حد صورت یا مصرف زیاد غذاهای اسیدی، این تعادل را برهم می‌زند.

اختلال پوستی؛ دلیل جوش دور لب

در صورت قلیایی شدن پوست، سد دفاعی آن شکسته شده و باکتری مولد آکنه با سرعتی بالا تکثیر می‌شود؛ در نتیجه با عوارضی مانند قرمزی، خشکی و جوش‌های ریز دور دهان رو‌به‌رو می‌شوید. برای درمان این مشکل، از شوینده‌های مناسب پوست خود استفاده کرده و همچنین مصرف غذاهایی مانند شکر، قهوه و غلات فرآوری شده را کاهش دهید.

  1. استرس؛ اصلی‌ترین علت جوش گوشه لب

استرس روانی یکی از عوامل مؤثر در برهم زدن تعادل هورمونی بدن است. در شرایط استرس‌زا، بدن سطح هورمون‌هایی مانند کورتیزول را افزایش می‌دهد. این افزایش هورمونی باعث تحریک غدد سباسه (چربی‌ساز) پوست شده و منجر‌به انسداد منافذ و در نتیجه ایجاد آکنه می‌شود. کنترل استرس از طریق تمرین‌های آرام‌سازی، مدیتیشن، خواب کافی و تغذیه مناسب تاثیر مستقیمی بر سلامت پوست شما خواهد داشت.

این واکنش‌های بدن، به‌ صورت و اطراف لب محدود نشده و گاهی تنش‌های عصبی باعث بروز آکنه در نواحی حساس‌تری مانند کف سر نیز می‌شوند. در چنین مواقعی، اولین دغدغه افراد این است که: «آیا جوش سر خطرناک است یا فقط یک عارضه پوستی موقت ناشی از فشار عصبی به شمار می‌رود؟» در این شرایط کنترل استرس با تمرین‌های آرام‌سازی و خواب کافی، تاثیر مستقیمی بر بهبود وضعیت پوست در کف سر و اطراف لب خواهد داشت.

  1. خمیر‌دندان؛ دلیل جوش زدن دور لب و چانه

سدیم لوریل سولفات یک عنصر رایج در خمیر دندان‌ها است. این ماده در سفید کردن دندان‌ها موثر است؛ اما پوست دور لب را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و ترکیبات آن باعث بسته شدن منافذ و ایجاد جوش دور لب و چانه می‌شود. برای جلوگیری از این روش حتما بعد از مسواک زدن، صورت‌ خود را با یک شوینده مخصوص پوست‌ شست‌و‌شو دهید.

  1. تغذیه و تأثیر آن بر سلامت پوست و جوش اطراف لب

رژیم غذایی سرشار از قند، لبنیات، غذاهای فرآوری‌شده و چرب سطح انسولین و سایر هورمون‌ها را در بدن افزایش می‌دهد. در نتیجه این تغییرات هورمونی باعث تحریک غدد چربی پوست و ایجاد انواع جوش روی لب می‌شوند.

بسیاری از افرادی که از جوش دور دهان یا روی چانه شکایت دارند، پس از محدود کردن مصرف غذاهای مشکل‌زا مانند شیر، پنیر، شکلات، یا غذاهای تند، کاهش قابل‌توجهی در آکنه خود مشاهده کرده‌اند. مصرف بیش‌ازحد شیرینی‌جات و غذاهای التهاب‌زا علاوه‌بر ایجاد جوش صورت و اطراف لب، در بسیاری از موارد علت جوش روی قفسه سینه نیز به شمار می‌رود.

روش‌های درمان جوش دور لب؛ راهکارهای خانگی و کلینیکی

شما می‌توانید جوش‌های اطراف لب را با روش‌هایی مانند مراقبت‌های خانگی، داروهای مناسب و روش‌های کلینیکی، از بین ببرید. در ادامه به بررسی دقیق هر یک از این روش‌ها می‌پردازیم.

درمان‌های دارویی و پزشکی تحت نظر پزشک

اگر جوش‌های دور لب شما چرکی، دردناک، کیستیک و مداوم هستند، با روش‌های ساده خانگی از بین نمی‌روند. در این شرایط پزشک متخصص با بررسی نوع پوست و علت بروز جوش، داروهای زیر را برای خشک کردن سریع جوش‌ها و تنظیم ترشح چربی پوست تجویز می‌کند‌:

نوع درمان دارویی داروهای شاخص و تجویزی کاربرد
داروهای موضعی (کرم و ژل) بنزوئیل پراکسید، سالیسیلیک اسید، کلیندامایسین (کلینداژل) و زینک مهار باکتری‌ها و باز کردن منافذ برای درمان جوش‌های سرسفید و التهابی خفیف دور لب
آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی داکسی‌سایکلین، مینوسیکلین و آزیترومایسین مهار سریع عفونت و کنترل جوش‌های چرکی حاد، درماتیت پریورال و التهاب پس از اصلاح
داروهای تنظیم هورمون اسپیرونولاکتون و قرص‌های ضدبارداری مخصوص پوست کاهش ترشح چربی ناشی از هورمون‌ها برای درمان آکنه‌های کیستیک و مقاوم چانه و فک
رتینوئیدها و راکوتان کرم‌های ترتینوئین، آداپالن و کپسول ایزوترتینوئین (راکوتان) بازسازی لایه‌های پوستی و کنترل ریشه‌ای غده‌های چربی در آکنه‌های شدید

مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها، راکوتان یا کرم‌های کورتونی، ممکن است جوش‌های اطراف لب را تشدید کند و حتی باعث مقاومت دارویی و آسیب سد دفاعی پوست شود؛ بنابراین حتما پزشک باید میزان دوز و دوره مصرف این داروها را بررسی و تجویز کند.

جوش دور لب و دهان؛ برخورد خمیر دندان 

درمان‌های پیشرفته کلینیکی؛ لیزر و فیشیال

در برخی از موارد حتی با وجود مصرف دارو و مراقبت‌های پوستی، جوش‌های دور لب به‌دلیل فعالیت زیاد غده‌های چربی یا موهای زائد ضخیم، بازمی‌گردند. در این شرایط بهترین کار استفاده از روش‌های کلینیکی است؛ زیرا این درمان‌ها با تاثیر مستقیم روی ریشه مشکل، به پاکسازی عمیق پوست و کنترل سریع التهاب کمک می‌کنند:

لیزر فوتونا (Fotona): یک روش غیرتهاجمی و بسیار موثر است که با ایجاد گرمای کنترل‌شده، باکتری‌های فعال مولد آکنه را در عمق پوست از بین می‌برد. این روش همچنین ترشح بیش‌ازحد غدد چربی دور لب را مهار کرده و به ترمیم و بازسازی بافت پوست نیز کمک می‌کند.

لیزر موهای زائد دور لب و چانه: اگر علت اصلی جوش‌های شما اصلاح مداوم، ژیلت، موچین یا وکس است، لیزر با غیرفعال کردن دائمی ریشه موها، زمینه ایجاد جوش‌های چرکی پس از اصلاح را کاملا از بین می‌برد.

فیشیال تخصصی و تخلیه بهداشتی: شما باید به یک متخصص مراجعه کنید که در محیطی استریل منافذ مسدود شده را پاکسازی کند و همچنین جوش‌های سرسیاه و سرسفید اطراف لب را با استفاده از روش‌ها و ابزارهای مخصوص از بین ببرد.

لایه‌برداری شیمیایی و پیلینگ: در این روش پزشک از اسیدهای ملایم درمانی (مانند اسید سالیسیلیک و اسید ماندلیک) برای حذف سلول‌های مرده استفاده کرده و همچنین در بهبود لک‌های تیره ناشی از جوش‌های قدیمی دور دهان و اسکار آکنه نیز نقش دارد.

انتخاب روش کلینیکی به نوع جوش روی لب و میزان التهاب پوست شما بستگی دارد و برای تصمیم‌گیری و درمان باید حتما به پزشک متخصص مراجعه کنید. همچنین اگر در گذشته جوش‌‌های صورت خود را دستکاری کرده و در حال حاضر اسکار آکنه دارید، می‌توانید با روش‌هایی مانند لیزر جای جوش، بافت پوست را بازسازی کنید.

درمان‌های مکمل و طبیعی خانگی برای رفع جوش دور لب

اگر جوش‌های دور لب شما خفیف هستند یا می‌خواهید در کنار درمان‌های پزشکی، روند بهبود پوست را سرعت دهید، مراقبت‌های خانگی و طبیعی بسیار کمک‌کننده‌ هستند. این راهکارها با ضدعفونی کردن ملایم منافذ، تسکین سوزش و کاهش ترشح چربی، مانع از تشدید التهاب در اطراف دهان می‌شوند:

روغن درخت چای: خاصیت ضدباکتری و ضدالتهاب دارد و برای استفاده باید یک قطره از آن را با چند قطره روغن مانند جوجوبا یا آب رقیق کرده و با گوش‌پاک‌کن فقط روی جوش بزنید.

شستشو با محلول آب‌نمک ولرم: نصف قاشق چای‌خوری نمک را در یک لیوان آب ولرم حل کرده و آن را خیلی ملایم دور لب بکشید؛ این کار به ضدعفونی شدن پوست، کاهش چربی اضافه و تسکین التهاب کمک می‌کند.

کمپرس سرد: یک تکه یخ را در پارچه تمیز قرار داده و آن‌ را به‌مدت چند دقیقه روی جوش‌های متورم و دردناک بگذارید؛ این کار با انقباض رگ‌های خونی باعث فروکش کردن سریع قرمزی و درد ضربان‌دار دور لب می‌شود.

ماسک عسل طبیعی و خاک رس: استفاده موضعی از عسل خام به‌دلیل خاصیت آنتی‌باکتریال و ترمیم‌کنندگی یا خاک رس بنتونیت، به جذب سموم و سبوم اضافی منافذ کمک می‌کند.

ژل آلوئه‌ورا خالص: آلوئه‌ورا با خاصیت خنک‌کنندگی و آبرسانی ملایم، سوزش ناشی از جوش‌ها و آسیب‌های پوستی پس از اصلاح را کاهش می‌دهد.

هرگز مواد اسیدی تند مانند آبلیمو یا خمیردندان را مستقیم روی جوش‌های دور لب قرار ندهید؛ زیرا سد دفاعی نازک این ناحیه را می‌سوزانند و باعث ایجاد لکه‌های تیره و ماندگار می‌شوند. از طرفی باید بدانید که این روش‌ها تاثیر بسیار محدودی دارند؛ به‌ویژه اگر با مشکلات شدیدتری مانند اسکار رو‌به‌رو هستید، باید با استفاده از روش‌های موثرتر و قوی‌تری مانند دستگاه لیزر جنسیس برای آکنه جهت درمان اقدام کنید.

برای جلوگیری از برگشت جوش دور لب چه کنیم؟

بعد از بهبود جوش‌ها، رعایت چند عادت ساده احتمال برگشت آن‌ها را کم می‌کند:

  • بعد از غذا خوردن و مسواک زدن، دور لب را با آب و شوینده ملایم بشویید.
  • بالم لب را فقط روی خود لب بزنید، نه روی پوست اطراف آن.
  • آرایش را هر شب کامل پاک کنید و براش‌ها و پدهای آرایشی را مرتب بشویید.
  • ضدآفتاب غیر جوش‌زا استفاده کنید تا لک‌های تیره ناشی از جوش‌های قبلی تشدید نشوند.
  • جوش‌های اطراف لب را فشار ندهید؛ این ناحیه به‌راحتی دچار لک و اسکار می‌شود.
  • اگر درماتیت پریورال دارید، کرم‌های کورتونی را خودسرانه استفاده نکنید.

از بین بردن جای جوش صورت با جدید‌ترین روش در مرکز زیبایی الف

شناخت علت جوش دور لب و چانه کمک می‌کند تا روش‌های درمان بهتری انتخاب کنید. این جوش‌ها ممکن است بر‌اثر برخورد تلفن همراه یا ابزار‌های موسیقی، تداخلات ph صورت، اختلالات هورمونی، استفاده از لوازم آرایش بی‌کیفیت یا خمیر‌دندان باشد.

برای بررسی علت و همچنین از بین بردن جای این جوش‌ها بهتر است به یک مرکز زیبایی معتبر مراجعه کنید. مرکز زیبایی الف با متخصصان حرفه‌ای، ابتدا علت جوش بالای لب را بررسی و سپس راه‌کارهای مفیدی برای درمان جوش سر سیاه دور لب یا سایر جوش‌ها ارائه می‌دهد. برای دریافت مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید تا کارشناسان شما را راهنمایی کنند.